حيات است . و علاوه نيز متضمّن حقيقت معنائى است كه غايت و فائده قصاص را مىرساند ؛ و آن اينست كه : قصاص جامعه را به سوى حيات مىكشاند ؛ أمّا كلمهء قتل ، اين معنى را نمىدهد ؛ چونكه قتلى كه از روى عدوان سر زده باشد ؛ مؤدّى به سوى حيات نيست . و علاوه بر اينها نيز مشتمل است ، بر چيزهاى ديگرى غير از قتل كه مؤدّى به حيات است ؛ مثل أقسام قصاص در غير مورد قتل . و علاوه مشتمل است بر معناى اضافى ديگرى ؛ و آن مفهوم متابعت و دنبال بودن است ، كه از قصاص بدست مىآيد ، و نه از كلمهء قتل . زيرا از عبارت القتل أنفى للقتل عنوان اينكه اين قتل به دنباله و در أثر قتل أوّل است ، مستفاد نمىشود . و علاوه مشتمل است بر ترغيب و تحريض بر قصاص ؛ زيرا دلالت دارد بر آنكه : در قصاص ، حياتى است كه براى مردم ذخيره شده است ؛ و آنها از آن غافل مىباشند . آنان مالك اين حيات هستند ؛ و بايد آن را بدست آورند . مثل آنكه بگوئى : از براى تو ، در فلان مكان ، و يا در نزد فلان كس ، مالى و ثروتى است . و علاوه در اين عبارت اشاره است بر اينكه : گويندهء اين كلام نيّتى و قصدى ندارد مگر منافع خودشان را ، و مراعات مصلحت آنها را ، بدون آنكه از اين عمل منفعتى به خودش عائد گردد ؛ چونكه مىگويد : و لكم ( و از براى شماست ) اين‌ها وجوهى بود از لطائفى كه آيه بر آنها اشتمال دارد ، و بعضى وجوهى دگر ذكر نموده‌اند كه شخص متتبع بر آنها برخورد مىكند . مطلبى كه هست آنست كه : اين آيه طورى است كه هر چه در آن بيشتر تدبّر نمائى ، جمال خود را در تجلّيات خود بهتر مىرساند ؛ و غلبهء نور و درخشش آن ترا فرا خواهد گرفت . وَ كَلِمَةُ اللَّهِ هِيَ الْعُلْيا « 1 »

--> ( 1 ) الميزان فى تفسير القرآن ج 1 ، ص 443 و اين آيه ، آيه 40 ، از سوره 9 : توبة مىباشد .